Page - 343 - in Lateinisch-Deutsches und Deutsch-Lateinisches Schul-Wörterbuch - Deutsch-Lateinischer Theil
Image of the Page - 343 -
Text of the Page - 343 -
äJtoafj 343
m.
SWoafj, tftf>e 2«af.
ÜDindjen, I. transit. 1) unrnnefinun, ju
Staute bringen, f)cit>orbringcn, facere, effi-
cere (aliquid); = fd).iffen creare (mundum).
3n8bef. a) in SScrfciub. mit Dielen Subftantwn
(Slnftalt mad;eu parare, CSinttucf macfcm auf
3mt. movere animum alieujus, ©leidjniffe
matten similitudines comparare u. f. w.);
tiefe 9?eten8arten fcf>c man bei tiefen Sut>ftau=
tiuen. b) = ausmachen, betragen efficere. c)
bewirten, wo im 55cutf(tycn tafi folgt, facere,
efficere ut ob. ne etc. <So aud) al« llm=
fdjreibung le« 3mperatir>8: matfte, tap tu mir
fcjreibft fac scribas, cura nt scribas. d) be=
ititen; tai Sßttt m. lectum eteraere, tae @ffen
m. eibos parare ot. coquere. e) ju SlWa« ge=
maeftt factus ot. natus ad aliquid, f) = 8or=
ftcUen, ten ßäfar m. agere partes ot. susti-
nere personam Caesaris. g) fid) woraus (5t=
Was m., n) eS atfjten magni facere aliquid,
ß) fid) tatum Befummeln curare aliquid, labo-
rare de re aliqua, 9Iicf)t3 nihil curare, haud
in magno discrimine ponere aliquid, h) tat
mad)t tit (56. re hoc tibi honori est, ©cfjanlc
dedecori. 2) 3mt. ot. (Stroas ju (JtwaS m.,
mit einem ©ubfiantiD geroöljnlid) facere (=
ernennen u. tcrgl., 3mt. jum Jlönig aliquem
regem facere, creare, cbenfo dneem, heredem,
3mt. jum Jtönigaud) constituere aliquem regem,
jum diben, SBormunt instituere aliquem here-
dem, tutorem), mit einem Sltjettio getoöfmlid)
reddere (3mt. glücflid) aliquem felicem, reief)
divitem); 3mt. biog m. = bloj flellen nudum
praebere aliquem. 3<nt. jum Steunte m. reeipere
aliquem in numerum auiicorum. 6»ptrn ju
einet SJJtosinj m. Cyprum in provinciae for-
mam redigere. 3mt. jum Ü)ienfd)en m. ad hu-
mauitatem revocare aliquem. 3mt. ÜJlütf) m.
alicui animum (animos) addere. Cft turd)
eigene SJJetba: gangbat m. munire, giüfier m.
amplificare, »olljinntig m. implere, lleinet m.
minuere, groß unt ftatf m. augere atque cor-
roborare. .§ieti'on iuSbtf. a) in Söerbint. mit
fielen 9ltjcctiuen (3mt. gut m. placare aliquem,
»erfyafit invidiam conflare aiicui), bei wcldjeu
tiefe 93erbintungen angegeben fiut. b) corgeben,
fid) ftellen: (Stnal fdjlinunet m., al{ e! ift reru
pejorem esse simulare quam est; ftd) arm m.
se pauperem simulare; fic^ grofmadjen, briu
ften magnum se faceie. c) au« 3mt. Stroaä
m., «) if)n bilten u. tergl., fingere, docere
aliquem; aliquem doctiorem, peritiorem red-
dere. ß) \t)\\ fdjäfccn magui facere , colere et
diligere aliquem. y) fief; um ih,u befümiueru
curare aliquem. 3) jum Jfieil abs. ob. i'n-
trans. 6tn>as treiben, unternefimen, agere (ali-
quid), ^ietoort a) e» m. wie ein St. imitari
aliquem. b) er Witt e« nidjt lange m. brevi
morietur. c) nai füll id) mit ifim m. quid
illo faciam? roa« Witt malt mit tir m. quid
de te fiet? 3mt. mit fidi m. laffen toie et rcill tottim se tradere arbitrio alieujus. d) (a$
mid) nut in. noli me impedire, sine me! e)
roat madjjl tu = wie bcftntcft tu tid) ut va-
les, = wie getjt ti tit quid agis? f) ma$
fort, madje tod) age!
II. rtfl. fief) m. = fidj bewegen, 1) tabon,
abire, discedere, auä bem ©taube aufugere,
^eimlid) se subducere. 2) §ietoon: a) = t)tn=
jugetien accedere. b) = rjerforgerjeu proce-
dere ob. progredi. c) = unternefjmen aggredi
(aliquid), d) a:i 3mt. a) \i)n angreifen petere
ot. aggredi aliquem, tentare aliquem. ß)
fid) an it;n wenten adire aliquem. e) an (ft=
roa8 obire, aggredi aliquid; audj aggredi ad
— otet mit tem injin.; fid) tatauf an @twa» m.
transire ad aliquid. 3) t)inau8, exire, egredi.
4) fccrauf ascendere, fierab descendere.
5DJorf)CrIot)n, ta«, manus pretium.
Ü)lad)t, lie, 1) „Iraft, Stärfe, vie; vires;
mit aller ÜB. omni vi, oiunibus viribus et
opibus, summa ope. 2) ta8 Sctinögcn, @troa<
ju bewerffteUigen potestas, copia, arbitrium,
aui) jus ((Stma« ju tfcun aliqaid faciendi). (St
fteljt in meiner W. in mea potestate situm (po-
situm) est, fo weit e« in meiner*K. fte^ r quan-
tum possum. 3cf) f)abe nid)t tie $}}. taju id
mihi non licet, ejus rei potestas penes me
non est. 3n 3mt8 W. ftin esse in potestate
alicujns. 3n8bef. = ta» Vermögen, 'llicl ait8-
jiitidjten, opes (Sinflup, ÜRittel), potestas (ge=
feftlt^e, »ermittelft eines 3lmtc8 u. tergl.), po-
tentia (butd) petfönlidjt ot. du§ete Stgenfdjafs
ten), imperium (^ettfdjaft). @iue grojje W.
b,aben magnas babere opes ob. magnis opibus
esse, Ijaufij) multum posse ot. valere; meine
W. gefct ntd)t fo weit tantum non possum.
55«» @elb tjat tic 2)i.. im« Diele ©cniiife ju »et«
fdjaffen est peuunia effectrix multarum vo-
luptatum. iie 3)). tet Umftänte rerum na-
tura, quae potentissima est. 3ft "on einem
Staate u. tergl. tie 3!ete, fo mu6 immer opes
gebraust merten. 3) coneret (vgl. SBorb. I. 4.
A.) a) = ein mit einer gereiften Stiaft begabte«
SBcfeu, vis. b) = ©taat, regnum, imperium,
civitas. c) ^ JJrieg»maci)t, copiae, exercitus.
SUlad)tt)nbcr, ter, penes quem summa im-
perii ot. omnis potestas est; «ud) dominus,
prineeps, rex; tie SDf. im Staate qui in re-
p\iblica plurimum pollent.
TOadjtljobcrftCu'e, tie, summa potestas, Im-
perium.
2J!ärf)riii, I. adj. 1) als. ÜJJadjt unb ditgete
•Mittel tjabcnb, potens; pollens; in volitifdjcr
i^ejie^ung and) opibus Valens; eon einem ©taatc
opulentus. ü)i. fein opibus valere ob. pol-
lere, multum posse ot. valere; mädjtiget fein
plus valere; tie SJJddjtigen prineipes. 2) =
§ett in, übet Stw«8: einet @ad)e m. potens
ot. compos rei alieujus; bef. feinet fclbft m.
cotapos sui ob. mentis, ntd)t sui non compos.
^ eincv <5ptad)e u. bcrgl. m. = funtig.
back to the
book Lateinisch-Deutsches und Deutsch-Lateinisches Schul-Wörterbuch - Deutsch-Lateinischer Theil"
Lateinisch-Deutsches und Deutsch-Lateinisches Schul-Wörterbuch
Deutsch-Lateinischer Theil
- Title
- Lateinisch-Deutsches und Deutsch-Lateinisches Schul-Wörterbuch
- Subtitle
- Deutsch-Lateinischer Theil
- Author
- C.F. Ingerslev
- Publisher
- Vieweg Verlag
- Location
- Braunschweig
- Date
- 1870
- Language
- German
- License
- PD
- Size
- 13.9 x 22.86 cm
- Pages
- 680
- Keywords
- Vokabular, Lexikon, Wörter, Alphabet
- Categories
- Lehrbücher
- Lexika